Alay Köşkü, Osmanlı İmparatorluğu'nun ihtişamlı dönemlerinden birine tanıklık eden önemli bir yapıdır. Tarihsel süreç içinde farklı işlevler üstlenmiş olan bu köşk, mimari özellikleri ve bulunduğu konum itibarıyla büyük bir öneme sahiptir. 19. yüzyılda yapılan restorasyon çalışmalarıyla günümüzdeki halini almış olan Alay Köşkü, zamanla değişen sosyal ve kültürel dinamiklerle birlikte, tarihimizin önemli bir parçası haline gelmiştir.

Alay Köşkü, Topkapı Sarayı'nın dış suru üzerinde, padişahların geçit yapan alayları seyretmesi için 16. yüzyılda ahşap bir köşk olarak inşa edilmiştir. Günümüzdeki bina, II. Mahmud tarafından 1819 yılında yaptırılmıştır. Köşkün mimari üslubunun, Balyan ailesinden Krikor Amira Balyan'a ait olduğu düşünülmektedir. Önemli olaylar:

• Vaka-i Vakvakiye (Çınar Olayı), Alay Köşkü'nün tarihinde önemli bir olaydır.
• Tanzimat'tan sonra, Dolmabahçe Sarayı’nın önünden geçen cadde geçit alayı yolu karakterini alınca, Alay Köşkü eski işlevini kaybetmiştir.
• 1926 yılında Güzel Sanatlar Birliği'ne tahsis edilmiş, bir süre Eminönü Halkevi olarak kullanılmıştır.
• 1938'de Topkapı Sarayı Müdürlüğüne bağlanmış ve 2011 yılında Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Müze Kütüphanesi olarak düzenlenmiştir.