Alaçam Köyü, köklü geçmişiyle Anadolu tarihine önemli bir katkıda bulunmuş bir yerleşim alanıdır. M.Ö. 3000 yıllarına kadar uzanan tarihi, farklı medeniyetlerin izlerini taşımaktadır. Frigyalılar'dan Persler'e kadar birçok uygarlığın hüküm sürdüğü bu köy, zamanla farklı isimlerle anılmış ve her dönemde kendine özgü bir kimlik geliştirmiştir. Alaçam'ın tarihi, sadece yerel değil, aynı zamanda bölgesel tarih açısından da büyük bir öneme sahiptir.

Alaçam Köyü'nün tarihi hakkında şu bilgiler bilinmektedir:

• Kuruluş Tarihi: Alaçam'ın kuruluşu M.Ö. 3000 yıllarına kadar uzanmaktadır.
• İlk Yerleşenler: M.Ö. devirlerde Frigyalılar, Kimmerler, Mısırlılar, Lidyalılar ve Persler Alaçam'da hüküm sürmüşlerdir.
• İsim Değişiklikleri:
  • M.Ö. 5. yüzyılda Miletliler, Alaçam'a "Zalikus" adını vermiştir.
  • Danişmentliler, ilçeye "Tralköy" adını vermiştir.
  • Anadolu Selçuklu Devleti, Tralköy'ü "Uluköy" olarak değiştirmiştir.
  • 1385 yılında İlhanlılar, ilçenin adını "Alaçam" olarak değiştirmiştir.
• Osmanlı Dönemi: 1398'de Osmanlı egemenliğine giren Alaçam, 1402'de tekrar Candaroğulları'nın eline geçmiş, ancak Çelebi Mehmet'in Canik Bölgesi'ni ele geçirmesiyle Osmanlı'nın bir parçası olmuştur.
• Cumhuriyet Dönemi: 1 Eylül 1944 tarihinde Samsun'un sekizinci ilçesi olmuştur.