Amasya, tarihi boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış, stratejik konumu ve doğal güzellikleri ile öne çıkan bir şehirdir. Antik dönemlerden günümüze kadar uzanan zengin kültürel mirası, Amasya'yı tarihi açıdan önemli bir merkez haline getirmiştir. Bu şehir, hem siyasi hem de kültürel olayların merkezinde yer almasıyla dikkat çekmektedir ve geçmişiyle günümüzdeki kimliğini şekillendiren önemli bir rol oynamıştır.

Amasya'nın tarihî önemi şu şekilde özetlenebilir:

• Pontus Krallığı'nın Başkenti: Amasya, Pontus Krallığı'nın başkenti olarak bilinir ve Kral Kaya Mezarları bu dönemin izlerini taşır.
• Osmanlı Dönemi: Osmanlı İmparatorluğu'nda şehzade sancağı olarak kullanılmış ve birçok şehzade burada yetişmiştir. Bu dönemde inşa edilen camiler, medreseler ve konaklar, Amasya'nın kültürel mirasına katkıda bulunmuştur.
• Millî Mücadele: 19 Mayıs 1919'da başlayan Kurtuluş Savaşı'nın ilk önemli adımı, 12 Haziran 1919'da Mustafa Kemal'in Amasya'ya gelmesiyle atılmış ve Kurtuluş mücadelesinin planları burada hazırlanmıştır. Erzurum ve Sivas kongrelerinin toplanmasına burada karar verilmiş, 22 Haziran 1919'da yayımlanan Amasya Genelgesi ile Millî Mücadele fiilen başlatılmıştır.
• Tarihi Anlaşmalar: 1555 yılında Osmanlı Devleti ile İran Safevî Devleti arasında yapılan ilk barış antlaşması da Amasya'da imzalanmıştır.