Amisos Antik Kenti, Karadeniz'in kıyısında yer alan ve tarihin derinliklerine uzanan köklü bir geçmişe sahip olan önemli bir yerleşimdir. MÖ 6. yüzyılda Miletoslular tarafından kurulan bu şehir, zamanla çeşitli medeniyetlerin etkisi altında şekillenmiş ve büyümüştür. Ticaret yollarının kesişim noktasında bulunan Amisos, hem stratejik konumu hem de zengin kültürel mirasıyla dikkat çekmiştir. Bu antik kent, tarih boyunca birçok halkın etkileşimde bulunduğu bir merkez olma özelliği taşımaktadır.

Amisos Antik Kenti, yazılı kaynaklara göre MÖ 6. yüzyılda Sinop’ta bir koloni kuran Miletoslular tarafından kurulmuştur. Kentin kuruluşu ve gelişimi dört aşamada gerçekleşmiştir:

1. MÖ 6. yüzyılın başı: Miletosluların küçük bir yerleşim olan Amisos'a egemen olup burayı Karadeniz ile Anadolu'nun içlerini bağlayan ticaret yolunun başlangıcı olarak kullanmaları.
2. MÖ 6. yüzyılın ilk yarısı: Kapadokyalıların Amisos'a yerleşmesi.
3. MÖ 6. yüzyıl ortası: Kapadokyalı liderin Foçalılara yerleşme izni vermesi ve kentin büyüyüp gelişmesi.
4. MÖ 437: Sinop’tan gelen Atinalıların Amisos'a yerleşmesi ve kentin adının Peiraieos olarak değiştirilmesi.

Amisos, Perslerin, Pontus Krallığı'nın, Romalıların ve Bizanslıların egemenliğine girmiştir.